وقتی که پرده را
یک سو زدی
در باغهای چینی
گلها
میان جرم و جوانه
و در گلوی مرغهای لعابی
نتهای بغض کرده
در نیمه راه ترس و ترانه
باز ایستاده بودند
از رف
برداشتی مرا
با آستین
از چهرهام غبار گرفتی
و پشت پنجره
بر کاشیام نهادی
تا وقت در رسد
از صبح ناب
پر شدهام
درمن
یک جرعه آفتاب
نمینوشی؟
فردا
چقدر
دور است
انگار این مسافر
باید
یک دورهی تمام تاریخی را
طی کند
با قطب یخ ببندد
و روی کوههی جریانی دریایی
تا آبهای گرم براند
و یک شکاف تازهی غولآسا را
از استوای خاک
بینبارد
تا تنگهی میان دو دل
تا ترعهی میان دو دریا
فردا
چقدر
دور است!
ساعت میان کندن و
آکندن
از کار مانده است
دیوار
با شتاب
ترک میخورد
خاک پناه بخش
در زیر زانوانم
میلرزد
اندیشهی گریز ندارم
آوار هم
به تجربه
میارزد
تیغی برهنه داشت
صدایت
فوارهیی که یک سر و گردن
از دارها بلندتر
میخواند
وقتی بلند خواند
که تیغهی عتیق
فرود
آمد
آن گاه
گهوارههای کهنه را
در گورهای تازه
تکان دادی
و همزمان
پروانه را
از پیلهاش
پراندی
تا ترمههای باران خورده را
بر شاخهی گوزن
بیاویزد
مشقم کن
وقتی که عشق را
زیبا
بنویسی
فرقی نمیکند که قلم
از ساقه های نیلوفر باشد
یا از پر کبوتر
این جام را به یاد تو مینوشم
ای مرد دربهدر!
که در هزار میکدهی تاریخ
پیمانه برگرفتی، اما
هربار،
هشیار،
بازگشتی
با بردگان در اهرام
سنگ ستم به دوش کشیدی
با حاجیان در احرام
آیینهیی به دست گرفتی
و گرد خویشتن، چرخیدی
با مادر پریشان
بین صفا و مروه
دویدی
اما به چشمهات نرسیدی
شخم کویر
با دستهای خونین آیا
رمزش همین نبود که میخواستی
هم آب جست و جو بکنی
هم تشنگی را دست آری؟··
پیمانهی تهی
انگار
بیشتر
مستت میکرد
ای دستیار «ابراهیم»
در برکشیدن سنگ
از خاک
مانند یک نشانی
یک پیغام
با ساکنان افلاک ـ
ای همدم «ابوذر»
در تبعید
همراه حُجر کندی
در کند و بند و زنجیر
و در تمام لحظهها،
با تردید!
ای مرد دربهدر!
که مثل ماه منقش،
همواره
دل را دو نیمه کردی
با نیمهیی کنار موسا
از نیل رد شدی
با نیمهیی کنار «فرعون»
در آب غوطه خوردی
آیا اگر یهودا نبود
افسانهی «مسیحا»
کامل
بود؟
پیمانهات
که از شک
پر شد
این بار آفتاب
سیب دو پارهیی بود
که پاره پاره
از شرق و غرب
طالع میشد
و با صلات ظهر
در نیمهی بلندتر آسمان
به هم
میرسید
«کامو» کنار نیما،
«سقراط» نزد «خیام»
و «نیچه » پیش «زرتشت»
شاید،
ای مرد دربهدر!
شک، ابتدای پرسش
و پرسش ابتدای رسیدن
بود
شاید،
ولی
چگونه
بگویم
آن تیغ آبداری
که مرکب تو را
در نیمه راه، پی کرد
از آستین شک بود؟
یا در کف یقین؟
این جام را به یاد تو مینوشم
گیرم که چهرهات
زان سوی مه
به خوبی
پیدا نیست
اما مگر
این چهره با تمام پریشانی،
زیبا نیست؟
آیا نیست؟
این سرنوشت ماست
میبینی؟
من هم به شک
به پرسش ...
اکنون به راستی
ای یار!
ای برادر!
ای مرد دربهدر!
معراج؟
یا
هبوط؟
پرواز؟
یا
سقوط؟
من مثل خلاق المعانی ·
این برف سنگین را که میبارد
از پنبه بارانی نمیبینم
خلاق معنیهای شعر من
سقفی است که با دندههای چوبیاش
دهها زمستان را
در برف تاب آورده و
خسته است
و سی چهل گنجشک کز کرده
بر شاخههای منجمد
کاوازهاشان نیز یخ بسته است
پندم مده میدانم آری
یک روز
این برف سنگین آب خواهد شد
و آن درخت کوچک گیلاس
باز از شر و شور بلوغ دیگری بیتاب خواهد شد
اما که میداند که سقف پیر
از یک زمستان دگر خواهد گذشت آیا
و باز پا بر جای خواهد ماند؟
اما که میداند
کزین گنجشکهای نیمه جان آیا
وقتی بهار آمد، کدامین یک
بر شاخهای بار دگر آواز خواهد خواند؟
آری
وقتی صدای مرگ
تنها طنین بی زوال ذهن من باشد
دیگر
نه شیر و
نه شکر
و نه غبار نقره
کاین برف ملالآور
در شعر مرگ آلودهی من
میتواند
تنها،
تداعیهای کافور و
کفن باشد
باز از نهانههای طلب میلرزم
یک بوسه از میان دهانت
میل مرا
به سوی تو
آواز کرده است
اما
وقتی
هر بوسهی تو تشنهترم میکند
شاید علاج تشنگی من،
تنها
نوشیدن تمامی آن چشمه است
که از دهان کوچک تو
سر،
باز کرده است.
رعنا و سرفراز
به گونهی سروی قد کشیده، از باغ قالی
دیدگانش،
ـ با عاشقترین نگاهی که میتوان داشت ـ
دریغا، اما،
خیره در روبهروی خالی.
بازو فکنده به گردن قابی
که من برای همیشه ، در آن مردهام
و بازویی دیگر ـ بلا تکلیف ـ
رها شده در امتداد قامتی که منش،
به هزار بوسه بار آوردهام.
و دهانی چنان بسته ،
که گویی،
جز به گفتن «دوستت میدارم»
گشوده نخواهد شد
و لبانی چنان که پنداری پس از من
هرگز به بوسهای از اینان
ربوده نخواهد شد
آنک : ردی از تیغ آبدار بوسهی من
که گویی تا قیامت
راه هر بوسهیی را بر آن دهان خواهد بست.
و بندی از طلسم وارهی نام منش بر گلو
که هم پنداری تا قیامت نخواهد شکست.
و گیسوان به بیقراری،
چنان بر شانههایش فرو افتاده
کز اینان، پنداری
هرگزش ، تاب دوری نیست
و عشق به خود نمایی
چنان در چشمهایش بی پروا
که انگارش دیگر
تاب مستوری نیست
تماشا،
فرو میگذارم.
و به تسکین دل بی آرامم
تصویر را
به سختی
بر سینه میفشارم
در باران
یارای دیدن ندارم.
حنجرهها، غریبهاند و
زمزمهها
آشنا
گویی همه با هم
از دالانهای نی پیچ رسیدهاند
دودها
از ستونهای کوچک نور
شانه به شانه
صعود میکنند
گویی همه با هم
از یک سینه
بیرون زدهاند
کشیده قامت من
آوازی به سینه دارد
هم از آب و
هم از آتش
پک میزنم
گلهای سرخ
باز
میشوند
گرد، آن چنان که گویی
نقطه به نقطه
با ماه تمام
مماسش کردهای
و گر گرفته از آتش که انگار
شعله به شعله
از تنور دوزخ
اقتباسش کردهای
چهرهات
حساب آفتابگردانهای اعصار را
با آفتاب
تسویه میکند
عجیب نیست، اگر خورشید
جغرافیای مشرق
از مغرب
باز نشناسد
بی تابیات فریبی است
یا عشوه یی که
آفتاب مسکین را
در جذبهی تماشایت
به سرسام افکنده است
جهان
بی قرار توست
دریغا فرهاد!
که در بازار
به چار سکهی مسین
سودایش میکنند و
در غرفه ، شاه و شیرین
با پوزخندی از خنجر
تماشایش میکنند
ساده دلا فرهادا !
که تیشه و کوهش را
به فریبی
ستاندند و
نامه و خامهاش
به کف نهادند
ورنه
در شرمساری این کار و بار
هیچ اگر نه دیگر بار
فرقش را
به تیشهای میشکافت
و آبروی عشق
باز میستاند
دریغا عشق!
بی آبرویا!
که چار سکهی مسین در کف
چهره به آستین قبای ژنده میپوشد و
در هیاهوی بازار
با زخم خون چکانش در دل
از دیدهها،
گم میشود
دیوارها را میآرایند
در پردههای نقاشی اما
عقربههای ساعت
زنجیر شدهاند
و تیغ صورت تراشی
چون شمشیری
سیب سرخ را
شقه کرده است
«عباس»
دلتنگ مژگان بلند دخترکش
ساعتی پیش
با شیشه
رگ زده است
و «مصطفا»
برای محو کردن خون سیب
که با خون عباس درآمیخته
کف اتاق را،
«تی » میکشد
آقای «اسکندری»
روانکاوترین خجول جهان
با عرق فروتنی
در هفت اندام
از شکار موشی زنده
باز می گردد
پزشک یار کوتاه قد
با ، فک «پرویز»
که پریشب
با مشت پزشک یار غول پیکر
درب و داغان شده است
ور میرود
و رفیق مترجم
به جای ترجمه
با دفتر چهل برگی که هنوز
تمام اوراقش
سفید مانده
مگسهای سمج را
روی میز کتابخانه
ابدی میکند
تسبیحهای دانه ریز بلند
در انگشتهای ملتهب
میچرخند
و دستهای مخملی گوشت آلود
محاسن گلاب زده را
تیمار میکنند
آسایشگاه
با پوزخندی پنهان از لب
تا لحظهی بزرگ تاریخی
نفس در سینه حبس میکند
همه چیز
برای بازدید
آماده است!
بادی از شمال غربی میآید و
بوی شانههای تو را
دارد
دیوارهای سیمانی را
ویران میکند
آنگاه
با گردبادی از نامهایت
میچرخم
و چرخ
چرخ
چرخ زنان
با شوق و با غبار
و با امید و شب
میآمیزم
و در هوای تو
از خاک و خار
کنده میشوم
نامت
این بار
آبیتر و زلال ترین نام
در بین نامهای جهان است
این بار
ای یار!
نام تو، آسمان است
بین من و تو
دیوار شیشهیی
خود را در باران
میشوید
و تو چشمانت را
در غربت من
میگریی
میخندم
میخندی
دلم میگیرد
و کلمات
در هیاهوی هر دو سو
پرپر میشوند
که میتواند
خاک و باد را
در گرد باد
تجزیه کند؟
دستی که سنگ به بالهای بزرگ من
میبندد
سنگ از بالهای «مسافر کوچک» تو
میگشاید
«خبر خوش» را به من بسپار
پیش از آن که باد کینه توز کویری
تاراجش کند
از سقفها و دیوارها دلتنگم
میروی
و چون با بیابان تنها شدی
از گلوی من
فریادی چنان میزنی
که طنینش
آسمان را
از هم
بشکافد
میآیم و میدانهای مین
در زیر پایم
باغ گل
میشوند
بگذار این رهزنان
در من،
تنها تیغم را ببینند
آن چه خونش میپندارند
چشمههایی است
که از جای قدمهایم
با زمزمههای سرخ
سرباز کردهاند
به شتاب میآیم
چرا که عشق
فرمان درنگم
نداده است
مجال ایستادنم نیست
باید
پیش از دمیدن خورشید
رسیده باشم
و پیش از نیش زدن جوانهها
گل کرده باشم
باید برسم
و به دستهایی که برای چیدنم
دراز شدهاند
پاسخ دهم
سنتوری
زیر پا
میگذارم
تا برای تو
از رف
پایین آرم
قدیمیترین ترانهای را که
گلوی انسانی
خوانده است
نخستین شاعر
نخستین آهش را
برای تو کشید
و انسانی غارنشین
نخستین گل را
به دیوار
با شرم گونههای تو
تصویر کرد
از عشق زاده شدی
در خویش قد کشیدی
با مرگ بالیدی
میان مثلث ایستادهای
در نقطهی تلاقی خطوطی
که از زوایای حقیقت
به هم رسیدهاند
تو را چه بنامم؟
تا دریچه را
رو به باغی بگشاید
که صدای پرپر شدنش
به زمزمههای تو
در عصرهای دلتنگی
میماند
نامت، رازی است
که سنگ را به نسیم و
نسیم را به توفان
بدل میکند
و آتش
در گلستان ابراهیم
میافکند
مرا
زهرهی آن نیست
که نامت را
به زبان آرم
در تو مینگرم و
میمیرم
طعمی
به دهان خود،
بدهکار نیستم
به چیدن ماندهام
نه
به چشیدن
فرسنگها
دینی
به من ندارند
به رفتن زندهام
نه
به رسیدن
راهم ببر
بی پروای آن که
به سر در افتم
تیمارم کن
با بند بند انگشتان گره دارت
تیمارم کن
تنها
دستهای تو
که پیراهن دریدهی یوسف را
در آبروی زلیخا
کُر
دادهاند
سمت خواب نوازش را
میدانند
ای عشق !
نمیدانستی و
بالا پوشت
نشان خورده بود
بی اعتنا و مغرور
از کنار بوتههای گز
گذشتی
بی آن که صدای کشاکش کمانها را
که تقدیر
از سرحوصله
زه میکرد، بشنوی
تیرها،
هر سه، از یک سو میآمد
نخستین
بر پاشنهات
نشست
و به خاکت افکند
دیگری،
جهان را
به چشمت
تاریک کرد
و آخرین
پشت و پیراهنت را
به هم دوخت
و هنوز
روزگارت
تمام
سرنیامده بود
که دریافتی
مرگ،
مهربانتر از آن بوده است
که جاودانگیاش را
حتا با تو، قسمت کند
به سنگی
از سرِ بازی
سیبی
میافکنی
طبیعت بیجانی که
به جاذبه ، جواب میدهد
و پیش از آن که
در حد فاصل دو تن
به خاک نشیند
چارچوب چشم انداز را
یکدم
به دایرهی چرخانش،
میآراید،
زیباست
اما،
پیشانی خسته و
دندان شکسته
هیچ چشم اندازی را
زیبا نمیکند
و هیچ دهانی را
آب نمیاندازد
کارنامهی سنگ
گاهی
به تمامی
خونین است
ساده لوحاناند
که فانوس آبی را
از نسیم
میترسانند
خون میسوزانم و
شعله میکشم
میمانم!
آبستن شعری است ، شب
تا دستهای جوان پیرزاد
از پهلوی دریدهی رودابه
همراه اشک و خون
جنینی بیجان
بیرون کشد
بی شک، خدایان
زیباترین فرزندانشان را
در بسترهای گناه
میسازند
اما،
این نطفه
در کدام ساعت بسته شد
که سقط سرنوشتش
رنج کندن چاه را
از روی دستهای نابرادر
بر میدارد
و طلسم هفت خوان را
تا ابد، ناگشوده
میگذارد
آیا
به جای سیمرغ
موی کدام اهریمن را
در آتش
افکنده بودیم؟
نمازت
پیشاپیش
حکم خاکساریِ کعبه را
رقم زده بود
به هنگام که هنوز،
«ابراهیم»
ابراهیم نبود
سجادهات دامن بود و
مهرت
دکمهی پیراهن
که اشکها
بر قنوتت چکید
و گناه جهان را،
شُست
به اقتدای تو
تکبیری زدم
که اسرافیل از خواب اعصار،
سراسیمه
فراجَست
قیامتی نبود
قد قامتی بود
بی صور
به بلندای دار منصور
تا خون را به اعتراف وا دارد
که در عشق دو رکعت است که وضوی آن درست نیاید
الا
به اشک ·
· در عشق دو رکعت است که وضوی آن درست نباید ، الا به خون.
«عطار ـ تذکره الاولیا ـ ذکر حسین منصور حلاج»
بیا،
بر سر رنگها
نجنگیم
آبی
یا
سفید
در،
اگر
تو بازش کنی
رخنهیی است
در دیوارهای سنگ و پیشانی
همسایه،
سنگ میاندازد
و گیلاسها
در حوض خالی
میافتند
سنگها
خواب کودک را
به هم میزنند
کبوتر را
میپرانند
اما،
سرانجام
فرو
می
افتند
ساعت
از صدای هیچ زنگی
نمیهراسد
و عشق
با سوت هیچ پاسبانی
توقف نمیکند
پایمال آفتاب
در خیابان
و سنگسار چراغ در کوچه
برق چشمهای ما را ،
خاموش نخواهد کرد
من
که با تکهای از آسمان
در دست
میرسم
و تو
که با گل یاسی
بر سینه
در میگشایی
شب
در قرق سگهاست
با این همه
تاکهای ما
در تاریکی نیز
رو به انگور
میخزند
لکههای خون
در آب
حل نخواهند شد
امروز چه روزی است؟
که تنها و پیرهنها
زخمها و
وصلهها را
معاوضه میکنند
پیش از آن که
فشار دو دست افسونگر
بر شقیقهها
مغزها را
از چینهای خاکستری
صاف کند
امروز را به خاطر بسپاریم
که تابستان گرمش میشود
و دهمین شمع روشن را نیز
خاموش میکند
شنبه
از گنبد
فرود میآید
و به چیدن شنبلیدی میرود
که از قلب جهان
روییده است
چه روزی است امروز !
قهوهای
منفرد
تلخ
معطر
امروز را به خاطر بسپاریم
گرسنگیام
قدیمی است
به عشق که رسیدی
قوت مرا،
با مشت و شتاب،
پیمانه کن
از بد حادثه
به سراغ تو
نیامدهام
از پیراهنت دستمالی میخواهم
که زخم عتیقم را ببندم
و از دهانت بوسهیی
که جهانم را
تازه کنم
من
تو را
برای شعر
برنمیگزینم
شعر، مرا
برای تو
برگزیده است
درهشیاری
به سراغت
نمیآیم
هر بار
از سوزش انگشتانم
درمییابم باز،
نام تو را ، مینوشته ام
تو را کنار چه بگذارم
که یکدستی چشماندازت
به هم نخورد؟
در آشپزخانه
کتاب شعری
در کتابخانه
گلدان گل
در گلخانه
سنتور هزار زخم
و در شرابخانه
سجادهی آفتاب رو
با این همه زیباترین قاب تو
بستری است
که میان دفترها و گلدانها و
سنتورها و سجادهها
برایت میگسترم
توانی
هر منظره را
زیبا کنی
اما
هشدار!
که قطره خونی
در چمنزار
سرختر از قطره خونی
بر مخمل سرخ است
کدام هستی را
دل بستهای؟
آن که در آفتاب
میبالد؟
یا آن که در سایهی درونت
میپوسد؟
گلویت را میدری
تا از آوازت
رازی بسازی
و همچنان
هزار گهوارهی خالی را
تکان بدهی
میدانم که عشق
گزارش نیست
اما تا نفهمم
در اختیارم نیستی
و تا در اختیارم نباشی
به تمامی
دوستت نخواهم داشت
چیزی بگو
نخواه که
خاموشی و
فراموشی
قوافی مردهی شعرم باشند.
میتوانی
باور کنی
یا
باور نکنی
اما
کسی با من
نفس میکشید
وحشتناک است
اما
باید
باور کنی که
در تنهایی هم
تنها
نیستی
از هر کجا آغاز کنی،
زودتر است و
و به هرجا فرود آیی
دیر
دلتنگ
از گریوه
میگذری
دلواپس از درّه
سرازیر میشوی
و به ویرانهیی
میرسی
که ترنجهایش را
بردهاند و
رنجهایش را
برایت
گذاشتهاند.
کسی را
نفرین مکن
با ساعتی که زنجیرش
دست و پایت را
سنگین کرده است
تو حتا
حنظل را هم
در این باغ
به هنگام
نخواهی چید
این وبلاگ توسط خانواده ی استاد منزوی اداره نمی شود.